Guatemala, 1 november. Nog midden in de nacht, voor de zon op gaat, maken families zich klaar om naar het kerkhof te gaan. Ze nemen de lekkerste etenswaren, drank en muziek mee. Al dagen van te voren zijn de graven van overleden familieleden opgeknapt en kleurrijk versierd met kransen en bloemen.
Uit alle huizen vertrekken groepjes mensen naar het kerkhof. Iedereen kent elkaar in het dorp en alle families hebben op het kerkhof hun plek. Ze wisselen de laatste nieuwtjes uit en halen herinneringen op aan ouders, kinderen, ooms en tantes die ze hebben verloren.
Op de begraafplaats van Alotenango, Allerheiligen
Zodra het licht wordt, stellen verkopers hun eettentjes en kramen op in de straten naast het kerkhof. De hele dag gaan suikerspinnen, ijsjes, tostadas en barbecuesteaks rap van de hand. Uit transistorradio's klinken vrolijke latino hits. Kinderen laten vliegers op. De drukte en uitbundigheid doen niet onder voor een zonnige Koninginnedag in Nederland.
Volgens oud Maya geloof worden op 1 november, bij zonsopgang, alle zielen voor 24 uur vrijgelaten om hun huis op aarde en nakomelingen te bezoeken. Deze moeten goed voorbereid zijn om de geesten van hun voorouders te ontvangen. Als een warm welkom ontbreekt, zijn de geesten in staat om rampspoed of ziekte te veroorzaken.
Geen feest zonder traditionele gerechten. Het typische gerecht voor de Dag van de Doden is fiambre, een koude schotel van kip, vlees, vis en vele soorten groenten. Het mag aan niets ontbreken, ook niet aan zoetigheid, zoals cabecera, kleine vruchten, vijgen, jocotes of appeltjes in suikerstroop.
In sommige plaatsen zijn er processies, waarbij beelden van de lokale, katholieke beschermheiligen door de straten worden gedragen. Op 2 november leidt overal in het land de plaatselijke priester een dodenmis op het kerkhof.
Op de begraafplaats van Sumpango, Allerheiligen
Lees meer >>>
Vliegeren rond Allerheiligen en reuzenvliegerfestival Sumpango
Hoewel voortkomend uit dezelfde tradities, hebben deze feesten in Guatemala een geheel ander karakter dan de beruchtere Dag van de Doden in Mexico. In Mexico wordt de dood van publieke figuren en geliefden op de hak genomen in karikaturen en spotgedichten. In optochten draagt men maskers en kostuums van schedels en skeletten.
Waar in Westerse ogen de feesten in Mexico een macaber karakter hebben, blijft in Guatemala juist een vrolijke en vredige indruk achter.